"Şarj kablosu" denince aslında dört farklı ürün kastediliyor ve bunlar birbirinin yerine geçmiyor. Yanlış olanı almak, en iyi ihtimalle işe yaramayan bir kutu demek. Aşağıda hangisinin ne olduğunu ayırdık.
Dört ayrı ürün, tek isim
1. Mod 3 Type 2 şarj kablosu
Aracı bir şarj istasyonuna bağlayan kablodur. İki ucu da Type 2 soketlidir. Soketli (prizli) bir duvar ünitesi ya da halka açık AC istasyon kullanıyorsan bu kablo sende olmalı, çünkü çoğu istasyonda kablo bulunmaz.
İçinde elektronik yoktur, akıllı kısım istasyonun ve aracın içindedir. Kablo yalnızca hangi akımı taşıyabildiğini araca bildirir. Ürünler kablolar kategorisinde.
2. Mod 2 taşınabilir şarj cihazı (kablolu kutu)
Üzerinde bir kontrol kutusu bulunan, bir ucu prize giren çözüm. Bu bir kablo değil, cihazdır. Koruma ve haberleşme elektroniği kutunun içindedir. Prizden şarj etmek için kullanılır.
Halk dilinde "seyyar şarj", "portatif şarj cihazı" veya "mobil şarj aleti" diye aranıyor. Ayrıntısı taşınabilir şarj cihazı seçimi rehberinde, ürünler taşınabilir şarj kategorisinde.
3. Uzatma kablosu
Cihazın prize ulaşamadığı durumlar için. Burada dikkatli olmak gerekiyor, çünkü ev tipi ucuz uzatma kabloları saatlerce süren yüksek akımlı kullanım için tasarlanmamıştır ve ısınırlar. Şarj için kullanılacak uzatmanın kesiti ve soketi bu yüke uygun olmalı, kablo da tam boyu açılarak kullanılmalıdır. Makaraya sarılı kablo ısıyı atamaz.
4. Adaptör / dönüştürücü
Bir fiş tipini diğerine çeviren parçalar: Type 2'den prize, endüstriyel (CEE) fişten ev prizine, ya da araçtan elektrik almak için kullanılan V2L ve C2L adaptörleri. Hangi fişin neye takıldığını şarj uzatma kablosu ve dönüştürücü adaptör rehberinde tek tek anlattık.
Adaptör akımı büyütmez. Ev prizine takılan bir dönüştürücü, prizin verebileceğinden fazlasını veremez.
Şarj ucu tipleri: Type 2 ve CCS2
Kablonun ucundaki fişin (şarj ucu) tipi aracın şarj girişine uymak zorundadır. Türkiye Avrupa standardını kullanır, bu yüzden iki isim yeterli:
- Type 2: AC şarjın ucu. Yedi kontaklı yuvarlak fiştir; evdeki wallbox, taşınabilir cihaz ve halka açık AC istasyonlarda kullanılır, üç fazda 22 kW'a kadar taşır.
- CCS2: DC hızlı şarjın ucu. Type 2'nin altına iki büyük DC kontağı eklenmiş hâlidir; bu kablo istasyona sabittir, ayrıca satın alınmaz.
Type 1, CHAdeMO ve GB/T gibi tipler Türkiye'de yeni araçlarda pratikte karşına çıkmaz. Hepsinin farkını CCS2 ve Type 2 soket farkı rehberinde anlattık.
Kaç amper kablo almalı?
Type 2 kablolarda iki yaygın kademe var:
- 16 A: monofazede yaklaşık 3,7 kW, trifazede yaklaşık 11 kW taşır.
- 32 A: monofazede yaklaşık 7,4 kW, trifazede yaklaşık 22 kW taşır.
Seçerken şu kurala bak: kablo, sistemdeki en yüksek gücü taşıyabilmeli. 32 A kablo düşük güçlü bir istasyonda sorunsuz çalışır, ters durum çalışmaz. Bugün 11 kW kullanıp yarın 22 kW'a geçme ihtimalin varsa kabloyu bir kademe yukarıdan almak mantıklıdır. Cihazı değiştirmek kolay, her seferinde kablo yenilemek gereksiz masraf.
Faz sayısı da önemli. Trifaze bir sistemde tek fazlı kablo kullanırsan gücün üçte birinde kalırsın.
Kaç metre olmalı?
En sık yapılan hata, aracı park ettiğin yerle istasyon arasındaki düz mesafeyi ölçmek. Kablo düz gitmez, duvarı döner, aracın etrafından dolaşır, yerde bir miktar bollukta durur.
En pratiği, kabloyu gerçekten izleyeceği yoldan yürüyerek ölçmek ve üstüne biraz pay bırakmak. Ama gereğinden uzun da alma. Kıvrılmış fazla kablo hem yerde durur hem zarar görür. Kablo metrajı hesaplayıcısı bu hesabı sana yaptırır. Metraj ve amper seçimini ayrıntılı tartıştığımız yazı: kaç metre, kaç amper şarj kablosu almalıyım.
Kesit neden konuşuluyor?
Kesit, kablonun içindeki bakır damarların kalınlığıdır. İnce kesitte iki şey olur: kablo ısınır ve uçtaki gerilim düşer. Gerilim düşümü şarj gücünü fiilen azaltır. Cihaz 22 kW yazar, araç daha azını alır.
Bu yüzden uzun mesafede kesit büyütülür. Sabit kurulumlarda pano ile ünite arasındaki besleme kablosu için bu hesap zorunludur ve göz kararı yapılmaz.
Kablonun bakımı
- Soketin içine su ve toz kaçmasına izin verme, kullanılmadığında kapağını kapat.
- Kabloyu keskin açıyla kıvırma, aracın tekeri altında bırakma.
- Prize takılıyken çekiştirerek çıkarma, kilit mekanizması varsa açılmasını bekle.
- Soket ucunda yanık izi, deformasyon ya da ısınma fark edersen kullanmayı bırak. Belirtiler ve ne yapılacağı sorun giderme sayfasında.
Dört ürün, dört ayrı iş
Aracı istasyona bağlamak için Type 2 kablo, prizden şarj için taşınabilir cihaz, mesafe için uygun kesitte uzatma, fiş uyuşmazlığı için adaptör. Dördü farklı iş yapar.
Hangisinin sana gerektiğinden emin değilsen destek sayfasına göz atabilir ya da bize ulaşabilirsin.
Sık sorulan sorular
Şarj kablosu ile taşınabilir şarj cihazı aynı şey mi?
Hayır. Mod 3 Type 2 kablo aracı bir şarj istasyonuna bağlar, iki ucu Type 2'dir ve içinde elektronik yoktur. Mod 2 taşınabilir cihaz ise bir ucu prize giren, üzerinde koruma ve haberleşme kutusu bulunan bir cihazdır.
Şarj ucu tipleri nelerdir?
Türkiye'de iki tip kullanılır: AC şarj için Type 2, DC hızlı şarj için CCS2. Satılan elektrikli araçların neredeyse tamamı bu ikiliyle uyumludur; Type 1, CHAdeMO ve GB/T yeni araçlarda pratikte karşına çıkmaz.
16 A mı 32 A şarj kablosu mu almalıyım?
16 A kablo monofazede yaklaşık 3,7 kW, trifazede 11 kW, 32 A kablo ise 7,4 kW ve 22 kW taşır. Kablo sistemdeki en yüksek gücü taşıyabilmeli: 32 A kablo düşük güçlü istasyonda sorunsuz çalışır, ters durum çalışmaz.
Adaptör şarjı hızlandırır mı?
Hayır, adaptör akımı büyütmez. Ev prizine takılan bir dönüştürücü, prizin verebileceğinden fazlasını veremez.
Araç şarjında makaralı uzatma kullanılır mı?
Ev tipi ucuz uzatmalar saatlerce süren yüksek akımlı kullanım için tasarlanmamıştır ve ısınır. Şarj için kullanılacak uzatmanın kesiti ve soketi bu yüke uygun olmalı, kablo tam boyu açılarak kullanılmalı. Makaraya sarılı kablo ısıyı atamaz.
Şarj kablosunun uzunluğunu nasıl ölçerim?
Park yeri ile istasyon arasındaki düz mesafeyi değil, kablonun gerçekten izleyeceği yolu yürüyerek ölç ve üstüne biraz pay bırak. Gereğinden uzun da alma, kıvrılmış fazla kablo yerde durur ve zarar görür.