Site ve apartman otoparkında şarj konusu artık "kurulabilir mi" sorusundan çıktı. Asıl tartışma kimin kullanacağı ve elektriğin kimin faturasına yazılacağı üzerinde dönüyor. Yönetim toplantılarında en çok burada tıkanıyor.
Kurulumun mevzuat ve karar tarafını Apartmanda şarj istasyonu kurulabilir mi? rehberinde anlattık. Bu sayfa onun devamı ve karar çıktıktan sonraki teknik kısmı, ücretlendirmeyi anlatıyor.
Önce otoparkın hukuki durumu
İki ayrı senaryo var ve ikisi tamamen farklı ilerler.
- Park yeri tapuda senin bağımsız bölümünün eklentisiyse kendi sayacından beslersin, iş büyük ölçüde kendi içinde biter. Mevcut ortak tesisatta değişiklik gerekmiyorsa süreç en kısa buradadır.
- Otopark ortak alansa kat malikleri kurulunda salt çoğunlukla karar alınır. 11 Mart 2025 tarihli düzenlemeden sonra, inşai faaliyet gerektirmeyen üniteler için eskiden aranan beşte dört çoğunluk gerekmiyor.
Ortak alan senaryosunda karar almak genelde sanıldığı kadar zor değil. Zor olan, bir sonraki başlık.
Asıl mesele: elektrik hangi sayaçtan gidecek?
Bu netleşmeden hiçbir kurulum başlamamalı. Sonradan çözülmeye çalışıldığında komşuluk ilişkisini yıpratan tartışmalar çıkıyor. Üç yol var.
Kişiye özel ünite, kişinin kendi sayacından
En temiz çözüm. Ünite tek bir dairenin kullanımına tahsis edilir, beslemesi o dairenin sayacından alınır. Tüketim doğrudan ilgili kişiye yazılır, paylaşım tartışması hiç doğmaz.
Tek kısıtı, kablo güzergâhının uzun olabilmesi. Daire panosu ile park yeri arasındaki mesafe büyükse kesit büyütülmeli, aksi halde gerilim düşümü şarj gücünü fiilen kısar.
Ortak kullanılan ünite, kullanıcı tanımalı
Bir ünite birden fazla kişiye hizmet edecekse kimin ne kadar çektiğinin ölçülmesi gerekir. Bunu kullanıcı tanıma özelliği olan cihazlar yapar: kart ya da uygulamayla açılır, her oturumu kullanıcı bazında kaydeder.
Kayıtları düzenli raporlamak istiyorsan cihazın OCPP desteklemesi gerekir. Bu protokol üniteyi bir yönetim yazılımına bağlar, aylık dökümü oradan alırsın. Ortak kullanımda kullanıcı tanıma özelliği olmayan ucuz bir cihaz almak, kısa vadede tasarruf gibi görünüp orta vadede üniteyi değiştirmek anlamına gelebiliyor.
Ayrı sayaç veya ayrı abonelik
Site birden fazla üniteyi ortak kullanım için kuracaksa en düzenli yol budur. Şarj yükü ortak gider tesisatından ayrışır, ölçüm kendi sayacında tutulur. İlk kurulumu daha maliyetlidir, çok araçlı sitelerde bu maliyeti hızla geri verir.
Önerilmeyen tek yöntem ünitenin doğrudan ortak sayaçtan beslenmesi ve tüketimin ortak gidere dağıtılmasıdır. Elektrikli aracı olmayan bir kat maliki, kullanmadığı bir hizmetin faturasını paylaşmayı haklı olarak kabul etmiyor. Konu yönetim toplantısına geri dönüyor.
Kullanım ücretini nasıl belirlemeli?
Ortak kullanımlı bir ünitede kWh fiyatı genelde şu kalemlerden kurulur: çekilen kWh'in birim maliyeti, ünitenin ortak gider payı ve varsa bakım karşılığı. Yönetimlerin çoğu makul bir yuvarlama ile sabit bir kWh birim ücreti belirleyip dönemsel olarak gözden geçiriyor.
Burada atlanmaması gereken bir ayrım var. Site sakinleri arasında maliyet paylaşımı ile üçüncü kişilere ücret karşılığı şarj hizmeti satmak aynı şey değildir. İkincisi şarj ağı işletmeciliği kapsamına girebilen, mevzuata tabi bir faaliyettir. Otoparkı dışarıya açmayı düşünen yönetimlerin bu adımı kendi hukuk danışmanlarıyla netleştirmesi doğru olur. Biz teknik tarafı kurar, bu konuda hüküm vermeyiz.
Kaç kW ünite konmalı?
Ortak otoparkta yüksek güç çoğu zaman gereksizdir, araç akşamdan sabaha orada duruyor.
- Binanın abone gücü sınırlıysa 7,4 kW veya 11 kW gerçekçi tercihtir. 22 kW cihaz takıp gücünü kullanamamak, para harcayıp fayda almamak demek.
- Birden fazla ünite kurulacaksa yük paylaşımı yapan modeller seçilmeli. Böylece hepsi aynı anda dolsa bile bina sınırının üstüne çıkılmaz.
- Trifaze hat yoksa monofaze modeller bir gecede çoğu araca fazlasıyla menzil kazandırır.
Hangi gücün yeteceğini hesaplama araçlarıyla kabaca görebilir, kesin kararı keşifte verebilirsin.
Kiracıysan ne yapmalı?
Kurulum için mülk sahibinin onayı gerekir, süreç ev sahibiyle birlikte yürütülür. Taşınma ihtimalin varsa duvara sabitlenmeyen bir çözüm daha mantıklı: taşınabilir şarj cihazları tam bu senaryo için var, yeni eve seninle gelir.
Sık yapılan üç hata
- Karar alınmadan cihaz satın almak. Önce yönetim kararı ve besleme kurgusu, sonra ürün.
- Ortak kullanılacak üniteyi kullanıcı tanımasız seçmek. Ölçemediğin şeyi paylaştıramazsın.
- Kablo güzergâhını göz kararı fiyatlamak. Gerçek güzergâh çoğu zaman düz mesafenin belirgin şekilde üstünde çıkar.
Site yönetimi olarak süreci başlatmak istiyorsan ücretsiz keşif talebi bırakabilirsin: panoyu ve otopark düzenini yerinde görüp, kaç ünite ve hangi besleme kurgusunun uygun olduğunu yönetim kuruluna sunulabilecek şekilde çıkarıyoruz.
Sık sorulan sorular
Site otoparkındaki şarj ünitesinin elektriği hangi sayaçtan beslenmeli?
En temiz çözüm ünitenin tek bir daireye tahsis edilip o dairenin sayacından beslenmesidir. Ortak kullanılacaksa kullanıcı tanımalı ünite ya da ayrı sayaç veya ayrı abonelik kurulur. Önerilmeyen tek yöntem ortak sayaçtan besleyip tüketimi ortak gidere dağıtmaktır.
Ortak kullanılan şarj ünitesinde kimin ne kadar çektiği nasıl ölçülür?
Kullanıcı tanıma özelliği olan cihazlar kart ya da uygulamayla açılır ve her oturumu kullanıcı bazında kaydeder. Kayıtları düzenli raporlamak istiyorsan cihazın OCPP desteklemesi gerekir, aylık dökümü yönetim yazılımından alırsın.
Ortak şarj ünitesinde kWh ücreti nasıl belirlenir?
Genelde çekilen kWh'in birim maliyeti, ünitenin ortak gider payı ve varsa bakım karşılığı toplanır. Yönetimlerin çoğu makul bir yuvarlamayla sabit bir kWh ücreti belirleyip dönemsel olarak gözden geçiriyor.
Site otoparkında dışarıdan gelenlere ücretli şarj satılabilir mi?
Site sakinleri arasında maliyet paylaşımı ile üçüncü kişilere ücret karşılığı şarj hizmeti satmak aynı şey değildir. İkincisi şarj ağı işletmeciliği kapsamına girebilen, mevzuata tabi bir faaliyettir, bu adımı yönetimin kendi hukuk danışmanıyla netleştirmesi doğru olur.
Site otoparkı için kaç kW şarj ünitesi yeterli?
Araç akşamdan sabaha orada durduğu için yüksek güç çoğu zaman gereksizdir. Abone gücü sınırlıysa 7,4 kW veya 11 kW gerçekçi tercihtir, birden fazla ünite kurulacaksa yük paylaşımı yapan modeller seçilmeli.