Şarj noktası kurmanın tek yolu duvara bir kutu asmak değil. Çoğu şantiye, atölye, site otoparkı ve özel proje pano prizi ya da kombinasyon kutusu ile çözülür — hem daha esnek hem çoğu zaman daha ekonomik.
Bu üç ürün grubu Türkçe kaynaklarda neredeyse hiç anlatılmıyor. Farklarını netleştirelim.
Pano prizi nedir, duvar tipi cihazdan farkı ne?
Pano prizi, bir panoya ya da direğe monte edilen Type 2 soketidir (IEC 62196-2). İçinde ekran, sayaç, RFID ya da uzaktan yönetim yoktur — sadece güvenli bir bağlantı noktasıdır.
Duvar tipi cihazdan (wallbox) farkı:
- Wallbox akımı kendi yönetir, ölçer, gerekirse kısar; pano prizi bunu yapmaz, besleme hattının sigortası ne veriyorsa onu geçirir.
- Wallbox'ta kablo genelde cihaza bağlıdır; pano prizinde kendi Type 2 kablonu takarsın.
- Pano prizi çok daha sade bir üründür, dolayısıyla arızalanacak parçası da azdır.
Yani soru şu: ölçüm, kullanıcı tanıma ve uzaktan yönetim istiyor musun? İstiyorsan duvar tipi şarj cihazlarına bak. İstemiyorsan pano prizi yeterlidir.
Kilit motoru ne işe yarar, motorsuz yeterli mi?
Katalogda aynı ürünün kilit motorlu ve kilit motorsuz iki hâli vardır ve tek gerçek fark budur.
- Kilit motorlu — şarj sırasında konnektörü prize elektromekanik olarak kilitler. Ortak kullanılan, halka açık ya da denetimsiz alanlarda birinin kabloyu çekip almasını ve şarjı yarıda kesmesini engeller. Trifaze 22 kW pano prizi bu tipte.
- Kilit motorsuz — kilitleme yoktur, kablo elle takılıp çıkarılır. Kendi garajın, kapalı atölyen ya da yalnızca senin eriştiğin bir alan için fazlasıyla yeterlidir ve daha uygun fiyatlıdır. Kilit motorsuz sürüm aynı gövde, aynı güç.
Basit kural: erişim kontrollüyse motorsuz, herkese açıksa motorlu.
3 noktadan mı 4 noktadan montaj mı?
Bu bir performans farkı değil, mekanik montaj farkıdır: prizin panoya kaç vidayla sabitlendiğini söyler. Hangi panoya monte edeceksen o panonun delik düzenine uyanı seçmen gerekir.
Emin değilsen panonun fotoğrafını çekip bize gönder; keşifte zaten netleşir.
"Bir ucu açık" kablo kime lazım?
Katalogdaki Bir Ucu Açık Kablolu Şarj Prizi ürünlerinin bir ucunda Type 2 soketi, diğer ucunda hiçbir fiş yoktur — kablo çıplak uçludur.
Bu hazır kullanıma sunulmuş bir ürün değildir. Doğrudan panoya bağlanmak, bir cihazın içine entegre edilmek ya da özel bir tesisata dâhil edilmek üzere üretilmiştir. Alıcısı genelde OEM üretici, pano imalatçısı ya da projeyi kendi kuran teknik ekiptir.
Ev kullanıcısıysan ve "fişe takıp kullanayım" diyorsan bu grup sana göre değil — 22 kW bir ucu açık kabloyu ancak bağlantıyı yapacak biri varsa al.
Kombinasyon kutusu nedir, neden içinde sigorta var?
Otomatlı kombinasyon kutusu, birden fazla prizi tek gövdede toplayan taşınabilir dağıtım kutusudur. Bu ailedeki ürünlerin içinde sigorta ve kaçak akım koruması hazır gelir — yani kutuyu besleme hattına bağladığında koruma zaten kurulmuş olur.
Tipik priz düzeni şöyle okunur:
- 5/32A — trifaze 32A CEE (kırmızı)
- 3/32A — monofaze 32A CEE, yani 220 V
- 1/16A — Türkiye standardı (Schuko) 16A
Örneğin IP66 üçlü kombinasyon bu üçünü aynı kutuda verir: trifaze hat için 40A sigorta + kaçak akım koruması, monofaze priz için 20A sigorta + kaçak akım koruması.
IP44 mü IP66 mı seçmeliyim?
Tek soru: kutu neye maruz kalacak?
- IP44 — sıçrayan suya karşı korunur. Kapalı otopark, atölye içi, üstü kapalı alanlar için yeterlidir.
- IP66 — güçlü su püskürtmesine karşı korunur. Açık şantiye, dış cephe, üstü açık otopark, deniz kenarı gibi yerlerde IP66 tercih edilir.
Aradaki fiyat farkı, kutuyu bir kez suya kaptırmanın maliyetinin yanında küçüktür. Şüphedeysen IP66 seç.
Kablo kesiti neye göre seçilir?
Kesit (mm²) taşınacak akıma ve mesafeye bağlıdır. Katalogdaki değerler bu mantığı doğrudan gösterir:
- 16A hatlarda 2,5 mm²
- 32A hatlarda 6 mm²
- Trifazede iletken sayısı 5, monofazede 3 olur (koruma iletkeni dâhil)
Mesafe uzadıkça gerilim düşümü artar; uzun hatlarda bir üst kesite çıkmak gerekebilir. Bu hesabı tahminle yapma — kurulum rehberindeki pano ve kesit bölümüne bak, emin değilsen keşifte netleştirelim.
Özet: hangisini almalıyım?
- Sade, ekonomik bir şarj noktası → pano prizi (erişim kontrollüyse kilit motorsuz)
- Birden çok priz + hazır koruma, taşınabilir → otomatlı kombinasyon kutusu
- Panoya/cihaza kendim bağlayacağım → bir ucu açık kablo
- Ölçüm, kullanıcı tanıma, uzaktan yönetim → pano prizi değil, duvar tipi cihaz
Tüm grup tek sayfada: pano prizi ve besleme kutuları.