Pano prizi, kombinasyon kutusu ve bir ucu açık kablo sık karıştırılır. Üçü de şarjla ilgilidir ama işleri çok farklıdır: kombinasyon kutusu, taşınabilir şarj cihazına korumalı bir priz noktası kurar; pano prizi ile bir ucu açık kablo ise şarj ünitesinin kendi parçalarıdır.
Bu üç ürün grubu Türkçe kaynaklarda neredeyse hiç anlatılmıyor. Farklarını netleştirelim.
Pano prizi nedir, duvar tipi cihazdan farkı ne?
Pano prizi, şarj ünitesinin ya da şarj panosunun kapağına takılan Type 2 prizdir (IEC 62196-2). Soketli duvar tipi cihazlarda kendi şarj kablonu taktığın priz budur.
Duvar tipi cihazın (wallbox) yerine geçmez, onun bir parçasıdır. Kendi başına çalışan bir şarj istasyonu değil, istasyonun içine giren priz bloğudur: şarjı başlatan, akımı ayarlayan ve kesen elektronik ünitenin içindedir. Bu yüzden pano prizi bir hatta tek başına bağlanarak araç şarj etmez.
Kataloğumuzdaki pano prizleri şarj ünitesi üreten firmalar ve arızalanan prizini yenilemek isteyenler için yedek parça olarak satılır. Hazır bir şarj noktası istiyorsan duvar tipi şarj cihazlarına ya da taşınabilir şarj cihazlarına bak.
Kilit motoru ne işe yarar, motorsuz yeterli mi?
Katalogda aynı prizin kilit motorlu ve kilit motorsuz iki hâli vardır ve tek gerçek fark budur.
- Kilit motorlu olan, şarj başlayınca konnektörü prize elektromekanik olarak kilitler; şarj bitmeden kablo çıkarılamaz. Ortak kullanılan, halka açık ya da denetimsiz alanlardaki ünitelerde birinin kabloyu çekip almasını ve şarjı yarıda kesmesini engeller. Trifaze 22 kW pano prizi bu tipte.
- Kilit motorsuz olanda kilitleme yoktur. Kilit mekanizmasını ayrı tedarik eden ya da tasarımında kilide ihtiyaç duymayan üretici kurulumları içindir. Kilit motorsuz sürüm aynı gövde, aynı güç.
Yedek alıyorsan eski prizle aynı tipi seç.
3 noktadan mı 4 noktadan montaj mı?
Bu bir performans farkı değil, mekanik montaj farkıdır: prizin kasaya kaç noktadan sabitlendiğini söyler. Pano kapağındaki delik düzeni prizin montaj biçimiyle eşleşmelidir, yoksa priz gövdesi kasaya oturmaz. Yedek alıyorsan eski prizin montaj noktası sayısına bak. Standart prizin sığmadığı dar kasalar için Yeni Tip pano prizi de var.
Emin değilsen eski prizin fotoğrafını çekip bize gönder.
"Bir ucu açık" kablo kime lazım?
Katalogdaki Bir Ucu Açık Kablolu Şarj Prizi ürünlerinin bir ucunda araca takılan Type 2 konnektör vardır, diğer ucunda hiçbir fiş yoktur, kablo çıplak uçludur.
Bu hazır kullanıma sunulmuş bir ürün değildir. Şarj ünitesinin araca giden kablosudur; açık uç ünitenin içinde bağlanır. Alıcısı genelde şarj ünitesi üreten firma ya da kablosu arızalanan ünitesini onaran teknik ekiptir. DC istasyonlar için aynı işi CCS2 uçlu DC şarj soketleri görür.
Ev kullanıcısıysan ve "fişe takıp kullanayım" diyorsan bu grup sana göre değil; 22 kW bir ucu açık kabloyu ancak bağlantıyı yapacak teknik ekip varsa al. Kendi kablonla şarj etmek istiyorsan iki ucu Type 2 olan şarj kablolarına bak.
Kombinasyon kutusu nedir, neden içinde sigorta var?
Otomatlı kombinasyon kutusu, birden fazla prizi tek gövdede toplayan taşınabilir dağıtım kutusudur. Bu ailedeki ürünlerin içinde sigorta ve kaçak akım koruması hazır gelir. Yani kutuyu besleme hattına bağladığında koruma zaten kurulmuş olur.
Tipik priz düzeni şöyle okunur:
- 5/32A: trifaze 32A CEE (kırmızı)
- 3/32A: monofaze 32A CEE, yani 220 V
- 1/16A: Türkiye standardı (Schuko) 16A
Örneğin IP66 üçlü kombinasyon bu üçünü aynı kutuda verir: trifaze hat için 40A sigorta + kaçak akım koruması, monofaze priz için 20A sigorta + kaçak akım koruması.
IP44 mü IP66 mı seçmeliyim?
Burada bakılacak tek şey, kutunun neye maruz kalacağı.
- IP44 sıçrayan suya karşı korunur. Kapalı otopark, atölye içi, üstü kapalı alanlar için yeterlidir.
- IP66 güçlü su püskürtmesine karşı korunur. Açık şantiye, dış cephe, üstü açık otopark, deniz kenarı gibi yerlerde IP66 tercih edilir.
Aradaki fiyat farkı, kutuyu bir kez suya kaptırmanın maliyetinin yanında küçüktür. Şüphedeysen IP66 seç.
Kablo kesiti neye göre seçilir?
Kesit (mm²) taşınacak akıma ve mesafeye bağlıdır. Katalogdaki değerler bu mantığı doğrudan gösterir:
- 16A hatlarda 2,5 mm²
- 32A hatlarda 6 mm²
- Trifazede iletken sayısı 5, monofazede 3 olur (koruma iletkeni dâhil)
Mesafe uzadıkça gerilim düşümü artar, uzun hatlarda bir üst kesite çıkmak gerekebilir. Bu hesabı tahminle yapma. Kurulum rehberindeki pano ve kesit bölümüne bak, emin değilsen keşifte netleştirelim.
Hangisini almalıyım?
- Taşınabilir şarj cihazını birden çok korumalı prizden beslemek istiyorsan otomatlı kombinasyon kutusu
- Şarj ünitesi üretiyorsan ya da arızalanan prizini yeniliyorsan pano prizi (eskisiyle aynı kilit ve montaj tipinde)
- Ünitenin kablosunu yeniliyorsan ya da üretimde kullanacaksan bir ucu açık kablo
- Duvara monte, hazır bir şarj noktası istiyorsan pano prizi değil, duvar tipi cihaz
Pano prizleri ve bir ucu açık kablolar Şarj Ünitesi Ekipmanları, kombinasyon kutuları Kombinasyon Kutusu & Kurulum Malzemeleri sayfasında.
Sık sorulan sorular
Pano prizi tek başına araç şarj eder mi?
Hayır. Pano prizi şarj ünitesinin ya da şarj panosunun kapağına takılan Type 2 prizdir; şarjı başlatan, akımı ayarlayan ve kesen elektronik ünitenin içindedir. Hazır bir şarj noktası istiyorsan duvar tipi ya da taşınabilir şarj cihazına bakmalısın.
Kilit motorlu pano prizi ne işe yarar?
Şarj başlayınca konnektörü prize kilitler, şarj bitmeden kablo çıkarılamaz. Ortak kullanılan, halka açık ya da denetimsiz alanlardaki ünitelerde kablonun çekilip şarjın yarıda kesilmesini engeller. Yedek alıyorsan eski prizle aynı tipi seç.
Kombinasyon kutusundaki 5/32A, 3/32A ve 1/16A ne demek?
5/32A trifaze 32A CEE (kırmızı), 3/32A monofaze 32A CEE yani 220 V, 1/16A ise Türkiye standardı Schuko 16A prizdir. Bu ailedeki kutularda sigorta ve kaçak akım koruması hazır gelir.
Açık alanda hangi koruma sınıfında kutu kullanılmalı?
IP66 güçlü su püskürtmesine karşı korunur; açık şantiye, dış cephe, üstü açık otopark ve deniz kenarında tercih edilir. IP44 sıçrayan suya karşı korur ve kapalı alanlar için yeterlidir. Şüphedeysen IP66 seç.
Bir ucu açık şarj kablosu ev kullanıcısına uygun mu?
Hayır. Bu kablolar şarj ünitesinin araca giden kablosudur, açık uç ünitenin içinde bağlanır; alıcısı genelde ünite üreten firma ya da onarım yapan teknik ekiptir. Kendi kablonla şarj etmek istiyorsan iki ucu Type 2 olan şarj kablosu almalısın.