İşletmeler için şarj, bir cihaz satın alma işi değil altyapı planlama işidir. AVM, otel, ofis, site ve filo otoparklarında birden fazla şarj noktası aynı sınırlı elektrik gücünü paylaşmak zorundadır. Doğru kurgulanmazsa ya tesisat zorlanır ya da kullanıcı sürekli "neden bu kadar yavaş" diye sorar.
Önce bu iki soruyu cevapla
Cihaz seçmeden önce ihtiyacın şeklini belirleyen iki soru var:
- Kaç araç, ne kadar süre duruyor? Ofiste araç 8 saat durur, AVM'de 2 saat, yol üstünde 20 dakika. Bu süre AC mi DC mi sorusunun cevabını doğrudan verir.
- Binanın mevcut abone gücü ne? Nokta sayısını çoğu zaman bütçe değil, trafo ve pano kapasitesi belirler.
Bu ikisi netleşmeden yapılan cihaz seçimi neredeyse her zaman ya eksik ya da fazla oluyor.
Dinamik yük yönetimi
İşin kalbi burası. Sistem binanın anlık toplam tüketimini izler ve şarj noktalarına o an kalan gücü akıllıca dağıtır.
Faydası somut:
- Tepe (peak) yüklerinden kaynaklanan ceza ve yüksek tarife riskini azaltır.
- Trafo ve ana pano zorlanmaz, mevcut altyapıyla daha fazla nokta kurulabilir.
- Faz dengeleme ve önceliklendirme sayesinde aynı güçle daha fazla araç şarj olur.
Yük yönetimi olmadan kurulan çok noktalı sistemlerde tek çare noktaların gücünü sabit olarak düşük tutmaktır. Yani hem pahalı hem yavaş bir kurulum.
OCPP: tek markaya bağlı kalmamak
OCPP (Open Charge Point Protocol), istasyonların merkezi bir yönetim sistemine (CSMS) bağlanmasını sağlayan açık standarttır. Bununla uzaktan izleme, arıza bildirimi, kullanıcı yetkilendirme (RFID veya uygulama) ve faturalandırma tek panelden yönetilir.
Asıl değeri açık protokol olmasında. İleride yönetim yazılımını da istasyon markasını da değiştirebilirsin. Kapalı sistemde büyümek istediğinde aynı markaya mahkûm kalırsın.
Ürün gamımızda OCPP desteği her modelde yok. Charger Plus 2 ve Charger Pro 2 hatlarında ve DC istasyonlarında bulunur. Kurumsal bir proje planlıyorsan cihaz seçimini baştan buna göre yapmak gerekir, sonradan eklenmez.
Faturalandırma ve erişim modeli
Teknik kurulum kadar önemli olan, kimin nasıl kullanacağıdır. Yaygın üç model:
- Ücretsiz: otel ve AVM'de müşteri çekmek için. Maliyet pazarlama bütçesi sayılır.
- kWh bazlı: site ve ofiste sakin/personel kullanımı için en adil olanı.
- Tarifeli / halka açık: yatırımın kendini amorti etmesi hedefleniyorsa.
Modeli baştan seçmek gerekir, çünkü yetkilendirme ve sayaç gereksinimini bu belirler.
AC mi DC mi, kaç nokta?
Ofis, site, uzun süreli otopark
Burada cevap AC. Araç zaten saatlerce duruyor. AC wallbox üniteleriyle çok daha fazla noktayı aynı güçle besleyebilirsin.
AVM, otel, yol üstü, filo
DC ya da AC + DC karışımı. DC hızlı şarj istasyonları kısa süreli duraklarda anlamlıdır.
Pratikte en verimli kurgu genelde karışımdır. Uzun kalanlar için birkaç AC noktası, hızlı geçenler için bir DC.
En sık atlanan adım
Elektrik altyapısını en sona bırakmak. Cihazlar seçilip sipariş edildikten sonra "pano yetmiyormuş" çıkması, projeyi baştan kurdurur.
Doğru sırada önce mevcut güç ve pano durumu tespit edilir, sonra nokta sayısı ve güç dağılımı planlanır, en son cihaz seçilir. Koruma ekipmanı da bu aşamada belirlenir. Kombinasyon ve pano çözümleri çok noktalı kurulumlarda ayrı bir başlıktır.
Karar sırası
Kurumsal şarj altyapısında karar sırası nettir: önce park süresi, sonra mevcut güç, ardından yük yönetimi, yönetim yazılımı (OCPP) ve faturalandırma modeli, en son cihaz. Cihazdan başlayan her proje sonradan revize ediliyor.
Projeni konuşmak istersen ücretsiz keşif talep et, yerinde inceleyip nokta sayısı ve güç dağılımını birlikte planlayalım.
Üretim tesisi, atölye, depo ve plaza tarafındaki kurulumu (kaç nokta gerektiğini, panonun kaldırıp kaldırmadığını ve elektriği kimin ödeyeceğini) adım adım fabrika ve iş yerine şarj istasyonu kurulumu rehberinde anlattık. AC ile DC arasında karar veremiyorsan işletmeye şarj yatırımı: AC mi, DC hızlı şarj ünitesi mi yazımıza bak.
Sık sorulan sorular
İşletmede AC mi DC şarj mı kurulmalı?
Aracın ne kadar süre durduğuna bak: ofiste araç 8 saat durur, AVM'de 2 saat, yol üstünde 20 dakika. Ofis, site ve uzun süreli otoparkta cevap AC, kısa süreli duraklarda DC ya da AC ile DC karışımı anlamlıdır.
Şarj noktaları binanın elektrik gücünü nasıl paylaşır?
Yük yönetimi olan sistem binanın anlık toplam tüketimini izler ve şarj noktalarına o an kalan gücü dağıtır. Böylece trafo ve ana pano zorlanmaz, mevcut altyapıyla daha fazla nokta kurulabilir. Yük yönetimi yoksa tek çare noktaların gücünü sabit olarak düşük tutmaktır.
Kurumsal şarjda OCPP ne sağlar?
OCPP, istasyonları merkezi bir yönetim sistemine bağlayan açık standarttır. Uzaktan izleme, arıza bildirimi, kullanıcı yetkilendirme ve faturalandırma tek panelden yönetilir, ileride yazılımı da istasyon markasını da değiştirebilirsin.
İşletmede şarj ücretsiz mi olmalı, ücretli mi?
Üç yaygın model var: otel ve AVM'de müşteri çekmek için ücretsiz, site ve ofiste en adil olan kWh bazlı, yatırımın amorti edilmesi hedefleniyorsa tarifeli ya da halka açık. Modeli baştan seç, çünkü yetkilendirme ve sayaç gereksinimini bu belirler.
Kurumsal şarj projesine cihaz seçerek mi başlanmalı?
Hayır. Önce park süresi, sonra mevcut güç, ardından yük yönetimi, OCPP ve faturalandırma modeli, en son cihaz gelir. Cihazlar sipariş edildikten sonra panonun yetmediğinin ortaya çıkması projeyi baştan kurdurur.