Elektrikli araç dünyasında soket kafa karışıklığı gerçek: Type 1, Type 2, CCS2, CHAdeMO, GB/T... Ama Türkiye'de yaşıyorsan bu listenin tamamını bilmene gerek yok. İki isim yeterli: AC tarafında Type 2, DC tarafında CCS2.
Türkiye'de standart ne?
Türkiye, Avrupa standardını kullanır. Yani:
- AC şarj (ev, işyeri, uzun süreli park) için Type 2
- DC hızlı şarj (yol üstü, ticari) için CCS2
Bugün Türkiye'de satılan elektrikli araçların neredeyse tamamı bu ikiliyle uyumlu geliyor. Ürün gamımız da bütünüyle bu standart üzerine kurulu.
Type 2 (Mennekes): AC tarafının standardı
Type 2, Avrupa'nın AC şarj soketidir. Yedi kontaklı yuvarlak yapısıyla tanınır.
- Hem tek faz hem üç faz taşıyabilir, üç fazlı kurulumda 22 kW'a kadar güç aktarır.
- Evdeki wallbox'ta da halka açık AC istasyonda da karşına bu soket çıkar.
- İletişim kontakları sayesinde araç ile cihaz "kaç amper çekilebilir" bilgisini birbirine söyler. Bu yüzden Type 2 bir uzatma kablosu değil, kontrollü bir bağlantıdır. Güvenliğin temeli de bu ayrımdır.
Kablolu mu, soketli mi?
Type 2 ünitelerde iki kurulum biçimi var ve seçim tamamen kullanım alışkanlığına bağlı:
- Kablolu modelde kablo cihaza sabittir. Her seferinde kablo taşımazsın, günlük kullanımda en pratiği budur. Metraj baştan doğru seçilmeli, sonradan değişmez.
- Soketli modelde cihazda yalnızca priz vardır, kabloyu sen takarsın. Farklı araçlar kullanılıyorsa veya ortak otoparkta paylaşım varsa daha esnektir.
Soketli ünite kullanıyorsan Type 2 şarj kablolarına ayrıca ihtiyacın olur. Metrajı park mesafene göre seçmelisin.
CCS2 (Combo 2): DC tarafının standardı
CCS2, Type 2 soketinin altına iki büyük DC kontağı eklenmiş birleşik yapıdır. "Combo" adı buradan gelir.
Pratikte bunun anlamı, araçta tek bir giriş bölgesinin yeterli olmasıdır. Günlük şarjda üst kısma Type 2 takarsın. DC istasyonda ise alt kontakları da kapsayan CCS2 kafayı takarsın. İki ayrı kapak, iki ayrı yer gerekmez.
CCS2, Avrupa'da DC hızlı şarjın fiili standardıdır. DC hızlı şarj istasyonlarımız CCS2 ile uyumludur.
Diğer tipler: bilmen yeterli, kullanman gerekmez
- Type 1 (J1772) yalnızca tek faz taşır, Kuzey Amerika ve eski Asya menşeli araçlarda görülür. Türkiye'de yeni araçlarda pratikte karşına çıkmaz.
- CHAdeMO, Japon kökenli DC standardı. Avrupa'da yerini CCS2'ye bıraktı, yeni istasyonlara genelde konmuyor.
- GB/T, Çin standardı. Çin iç pazarına özel modellerde kullanılır.
- Tesla'nın Avrupa'da satılan modelleri CCS2 kullanır. Kuzey Amerika'daki kendine özgü soketiyle karıştırılmamalı.
Eski tip soketli bir araç kullanıyorsan veya farklı fişler arasında geçiş gerekiyorsa dönüştürücü ve uzatmalar bu boşluğu kapatır.
Araçtan elektrik almak: V2L
Bazı araçlar bataryasındaki enerjiyi dışarıya verebilir. Kamp, şantiye veya elektrik kesintisi gibi durumlarda işe yarar. Buna V2L (Vehicle to Load) denir ve aracın şarj soketine takılan özel bir adaptörle çalışır.
V2L desteği araca özgüdür ve adaptör araç uyumluluğuna göre seçilir. Her araç desteklemez, destekleyen modellerde de doğru adaptör gerekir. V2L ve C2L adaptörleri arasından seçim yaparken kendi aracının markasına ve modeline bakman şart. Burada "yaklaşık uyumlu" diye bir şey yoktur.
Alırken bakacağın iki kelime
Türkiye'de karar tablosu kısa: AC için Type 2, DC için CCS2. Araç alırken de cihaz alırken de bakman gereken iki kelime bunlar. Geri kalan standartlar bilgi olarak faydalı ama günlük kullanımda karşına çıkmaz.
Aracının hangi soketle geldiğinden veya hangi kabloyu almanın doğru olduğundan emin değilsen bize yazabilirsin. Model bazında net cevap veriyoruz.
Sık sorulan sorular
Türkiye'de elektrikli araçlar hangi şarj soketini kullanır?
Türkiye Avrupa standardını kullanır: AC şarj için Type 2, DC hızlı şarj için CCS2. Bugün satılan elektrikli araçların neredeyse tamamı bu ikiliyle uyumlu, araç alırken de cihaz alırken de bakman gereken iki kelime bunlar.
Type 2 soket kaç kW taşır?
Type 2 hem tek faz hem üç faz taşıyabilir ve üç fazlı kurulumda 22 kW'a kadar güç aktarır. İletişim kontakları sayesinde araç ile cihaz kaç amper çekilebileceğini birbirine söyler.
CCS2 ile Type 2 arasındaki fark nedir?
CCS2, Type 2 soketinin altına iki büyük DC kontağı eklenmiş birleşik yapıdır. Araçta tek giriş yeterli olur: günlük şarjda üst kısma Type 2, DC istasyonda alt kontakları da kapsayan CCS2 kafa takılır.
Tesla araçları hangi soketi kullanıyor?
Tesla'nın Avrupa'da satılan modelleri CCS2 kullanır. Kuzey Amerika'daki kendine özgü soketiyle karıştırılmamalı.
CHAdeMO ve Type 1 soketler Türkiye'de kullanılıyor mu?
Pratikte hayır. Type 1 yalnızca tek faz taşır ve Türkiye'de yeni araçlarda karşına çıkmaz. CHAdeMO Japon kökenli DC standardıdır, Avrupa'da yerini CCS2'ye bıraktı ve yeni istasyonlara genelde konmuyor.
